SA pamamagitan ng aking pagsasaliksik at para sa kaliwanagan ng lahat, napagpasyahan kong isulat ito upang ibahagi ang buong larawan kung bakit bumabaha sa ating minamahal na Lalawigan ang Bulacan — hindi lamang sa iisang dahilan, kundi dahil sa magkakaugnay na bagay, mula sa pinakamataas na bundok hanggang sa mga ilog at dagat.
Ang pagbaha ay hindi nagmumula sa iisang bagay lamang — ito ay bunga ng maraming sanhi na magkakaugnay, mula sa pinakamataas na kabundukan hanggang sa mga ilog at dagat. Upang maunawaan ito, kailangan nating tingnan ang buong larawan:
Sa kabundukan — Pagkakalbo at pagkasira ng lupa
Kapag nawala ang mga puno at kagubatan, nawawala rin ang humahawak sa lupa at sumisipsip ng ulan. Kapag bumuhos ang malakas na ulan, hindi na ito nasisipsip ng lupa — dumadaloy ito nang mabilis pababa, nagdadala ng putik at banlik na bumabara sa mga ilog. Ang nangyayari sa itaas ay nararamdaman sa ibaba.
Pagbabago ng panahon at klima
Mas malalakas na ngayon ang ulan, mas biglaan at mas matindi. Ang dating bumabagsak sa loob ng ilang araw ay bumabagsak na ngayon sa loob lamang ng ilang oras. Walang ilog, gaano man kalalim o kalawak, ang makakahawak ng ganyang karaming tubig nang sabay-sabay. Ito ang katotohanan na kinakaharap natin — at lalo pang lumalala.
Basura na humaharang sa daluyan
Plastik, kalat, at basurang itinatapon sa mga sapa, ilog, at pampang ay nagpapakipot sa daluyan ng tubig. Sa paglipas ng panahon, naiipon ito — hanggang sa hindi na makadaloy nang maayos ang tubig patungo sa dagat. Ang bawat basurang bumabara sa ilog ay nagpapataas ng antas ng baha.
Mga ilog na napakipot na
Ang mga palaisdaan, istrukturang itinayo sa ibabaw ng ilog, at mga pader na nagpapaliit sa daluyan ay nagbawas sa lawak ng ating mga ilog. Ang dating daan-daang metro ang lapad ay napakipot na ngayon. Kapag dumarating ang malakas na ulan, wala nang mapuntahan ang tubig — kaya tumataas ito.
Mababang lugar at gagtaas ng tubig-dagat
Malaking bahagi ng Bulacan ay mababa at malapit sa antas ng dagat. Kapag nagtugma ang malakas na ulan at ang pagtaas ng tubig-dagat, hinaharang ng dagat ang pagdaloy ng ilog. Hindi makalabas ang tubig — kaya nananatili ito at tumataas. Hindi ito kayang baguhin ng anumang proyekto — ito ang katangian ng ating lupa.
Tsk! Tsk! Tsk! Ang katotohanan: Ang pagbaha ay hindi dulot ng iisang bagay, iisang tao, o iisang proyekto. Ito ay ang kabuuan ng bundok, ulan, basura, ilog, at dagat — lahat ay magkakaugnay. Upang tunay na malutas ito, kailangan nating tingnan ang LAHAT. Kailangang ibalik ang kagubatan, linisin ang mga ilog, alisin ang mga bara, at igalang ang kalikasan. Walang iisang solusyon ang sapat — ngunit ang bawat tapat na hakbang ay mahalaga. (UnliNews Online)
